Αποχωρισμός από την πατρική οικογένεια

Ο αποχωρισμός, πρακτικά και συναισθηματικά, από τους γονείς αποτελεί φυσιολογική εξέλιξη της πορείας του ατόμου. Σηματοδοτεί την επιτυχία του γονεϊκού ρόλου στην παροχή των απαραίτητων συστατικών στα παιδιά για να αυτονομηθούν και να προοδεύσουν με αρχές και αξίες ως ανεξάρτητες προσωπικότητες.

Τι γίνεται όταν η οικογένεια δεν έχει προετοιμαστεί για την αυτονόμηση του παιδιού; Η ανεξαρτητοποίηση από την οικογένεια με την έννοια αλλαγής χώρου δεν ενέχει απαραίτητα και τη συναισθηματική ανεξαρτητοποίηση.

Συχνά, ως ενήλικες, ενώ λαχταράμε να ανεξαρτητοποιηθούμε φεύγοντας από το σπίτι, τελικά φεύγουμε κοιτώντας αυτά που αφήνουμε πίσω. Πού να καταλάβουμε πως φεύγοντας έχουμε βάλει εν αγνοία μας την πατρική οικογένεια μέσα στη βαλίτσα;

Οι σχέσεις εξάρτησης με την πρωταρχική οικογένεια κάνουν δύσκολη την εξέλιξη του παιδιού ως ενήλικα. Μπορεί η πατρική οικογένεια από ανασφάλεια να δημιουργεί ενοχές στον ενήλικα και να τον κρατούν ηθικά δέσμιο και εξαρτημένο σε αυτήν. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις γονέων που υπενθυμίζουν συχνά στα παιδιά τους όλα όσα τους έχουν προσφέρει, δημιουργώντας, άθελά τους, ένα πλαίσιο στο όποιο τα παιδιά νιώθουν υποχρεωμένα σε αυτούς.

Υπάρχει περίπτωση ο ίδιος ο ενήλικας «να βρίσκεται με το ένα πόδι στο νέο σπίτι και με το άλλο πόδι έξω», με το βλέμμα στραμμένο στους γονείς. Ο ίδιος πιθανόν εγκλωβίζεται στο φόβο του να επενδύσει εξ ολοκλήρου στα νέα μονοπάτια όπου θα είναι ο αποκλειστικά υπεύθυνος του εαυτού του.

Τόσο η πατρική οικογένεια όσο και ο «νέος» ενήλικας μπορεί να πέφτουν στην παγίδα της αδυναμίας τους να οριοθετήσουν τη νέα τους σχέση και αφήνουν ο ένας στον άλλον πολύ χώρο δράσης. Από τη μία, οι γονείς μπορεί να παρεμβαίνουν, να διορθώνουν και να ασκούν έλεγχο για να διατηρήσουν το γονεϊκό ρόλο. Από την άλλη ο ενήλικας, μπορεί να παραμένει γιος/κόρη, αναζητώντας με τη πρώτη ευκαιρία να συμβουλευτεί τους γονείς του και να τους εντάξει στην καθημερινότητα του.

Το βήμα της δημιουργίας προσωπικής ζωής με τα δικά μας υλικά απαιτεί επαναπροσδιορισμό των ρόλων των εμπλεκόμενων προσώπων και νέα όρια στις σχέσεις με τους γονείς μας. Χρειάζεται να γίνουν συμβιβασμοί και υποχωρήσεις από τη μεριά της πατρικής οικογένειας και να αφήσουν τον ενήλικα να τραβήξει το δικό του δρόμο. Οι γονείς καλούνται να αποδεχτούν μια νέα σχέση με τα ενήλικα πλέον παιδιά τους, να αποδεχτούν την αναπόφευκτη αυτονόμηση τους αλλά και να χτίσουν μαζί τους σχέσεις που επιτρέπουν την προσωπική εξέλιξή τους. Ο αποχωρισμός σηματοδοτεί πως οι γονείς χρειάζεται να κάνουν μια ουσιώδη αλλαγή στρεφόμενοι πλέον στον εαυτό τους και στη μεταξύ τους σχέση και φροντίδα (κάτι που θέλει χρόνο, καθώς για πολύ καιρό ο ρόλος τους ήταν εστιασμένος στα παιδιά).

Από την πλευρά μας ως ενήλικες, που αποφασίζουμε να ανεξαρτητοποιηθούμε, χρειάζεται να ανιχνεύουμε και να κατανοούμε την ανάγκη μας για αυτή την αλλαγή, καθώς και να παραμένουμε σταθεροί στο στόχο μας. Χρειάζεται, επίσης, να είμαστε ενήμεροι για το τι θέλουμε να πάρουμε και να αφήσουμε κατά την αποχώρηση από την οικογένεια μας. Έχοντας εμπιστοσύνη στον εαυτό μας, δοκιμάζουμε και μαθαίνουμε να διαχωρίζουμε τους μεταξύ μας ρόλους. Προσπαθούμε να θυμόμαστε πως, όσο και να μεγαλώνει η απόσταση, μπορούμε να νιώθουμε κοντά συγκινησιακά με τη γονεϊκή οικογένεια. Μπορούμε να δώσουμε νέο νόημα στη σχέση με τους γονείς μας που στηρίζεται περισσότερο στην αμοιβαιότητα και λιγότερο στην προσκόλληση. Με αυτό τον τρόπο, παίρνουμε πρωτοβουλίες, αποφασίζουμε για τον εαυτό μας και αποφεύγουμε να νιώθουμε τύψεις για τις επιλογές μας.

Τελικά, είναι στη δική μας και μόνο ευθύνη η επιλογή του «τι θα πάρουμε στη βαλίτσα» και «τι θα αφήσουμε πίσω» στην έναρξη της νέας μας διαδρομής. Είναι σίγουρο πως η διαδρομή αυτή θα είναι περιπετειώδης, πλούσια σε συναισθήματα και μοναδική. Δεν έχουμε λοιπόν παρά να την απολαύσουμε!